Gerçekten uygulanması gereken durumlar olan ileri derecede sperm bozukluğu ve her iki tüpünde tıkalı olması dışında polikistik over sendromu olanlarda tüp bebek uygulanması doğru değildir.
Polikistik over sendromu olan ve çocuk sahibi olmak isteyen kadınlara çeşitli nedenlerle "senin çocuğun olmaz, sen kısırsın" veya "tüp bebek yapılmasından başka çaren yok" deniliyor. Halbuki, tam tersine polikistik over sendromu olan kadınların yumurtalık rezervleri ve üreme kapasiteleri teorik olarak diğer kadınlardan daha fazladır(1,2,3,4,5,6,7,8).
Polikistik over sendromu olan kadınların yarısından fazlası gebeliği engelleyen başka bir neden yoksa herhangi bir tedaviye ihtiyaç duymadan gebe kalabilmektedir(44). Hatta, gerek olmadığı halde yapılan tüp bebek tedavisi ile gebe kalamayanların bir kısmı da kendiliğinden bir süre sonra gebe kalmaktadır(49,50,51,52,53,54).
Polikistik over sendromu olanların sadece bir kısmı yumurta gelişimi ve yumurtlama olmaması veya gecikmeli olması nedeniyle gebe kalmakta zorluk yaşamaktadır. (1,2,3,4,5,6,7,8,9).
Polikistik over sendromu nedeniyle gebe kalmakta zorluk yaşayanlara tüp bebek tedavisi yapılmasına gerek yoktur(10,11,12,13,14,15,16,17,18,19,20,21,22).
Tüp bebek tedavisinin yenidoğan bebekte ve daha sonraki gelişim dönemlerinde otizm (otizm) gibi yan etkilere neden olduğu son zamanlarda anlaşılmıştır. Genlerin etkinliğinin (expression) değişmesi (DNA metilasyonu) (epigenetics) sonucunda otizm ortaya çıkmaktadır (23,24,25,26,27,28,29,30,31,32,33,34,35,36,37,38,39,40,41,42,43). Bu nedenle gerçekten uygulanması gereken durumlar olan ileri derecede sperm bozukluğu ve her iki tüpünde (fallop tüpleri) tıkalı olması nedenleri dışında polikistik over sendromu olanlarda tüp bebek uygulanması doğru değildir.
Polikistik over sendromu nedeniyle gebe kalmakta zorluk yaşayan kadınlar çok daha zararsız, kolay uygulanan ve az masraflı tıbbi yöntemlerle zaten çocuk sahibi olabilmektedir. (10,11,12,13,14,15,16,17,18,19,20,21,22).
Polikistik over sendromu nedeniyle çocuk isteği tedavisine yeni başlayan yaklaşık 5 kadından birinin eşinin sperm sayısında ve hareketinde azlık veya şeklinde bozukluk görülürken, bu kadınların bir kısmının da tüplerinden birinin ya da her ikisinin tıkalı olduğu saptanmaktadır(45,46,47,48). Bu nedenle çocuk isteği tedavisine başlamadan önce polikistik over sendromu ile birlikte, sperm ile ilgili ve sperm ile yumurtanın birleştiği yer olan tüplerin (fallop tüpleri) bütünlüğünün bozulmasından kaynaklanan sorunların olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir(45,46). Ancak, polikistik over sendromu'na ek olarak sperm ve tüplerle ilgili sorunların da olması durumunda tüp bebek tedavisi düşünülmelidir.
Kaynaklar
1-Stein-Leventhal yumurtalığının morfolojisi ve morfogenezi ile sözde "hipertezoz"un morfolojisi. Hughesdon Beden Eğitimi. Obstet Gynecol Surv. 1982 Şubat; 37(2):59-77.
2-Polikistik yumurtalıklarda anormal preantral follikülogenez, artan granüloza hücre bölünmesiyle ilişkilidir. Stubbs SA, Stark J, Dilworth SM, Franks S, Hardy K. J, Clin Endokrinol Metab. 2007 Kasım; 92(11):4418-26.
3-Polikistik yumurtalıklardan alınan preantral foliküllerin kültüründe uzun süreli hayatta kalma. Webber LJ, Stubbs SA, Stark J, Margara RA, Trew GH, Lavery SA, Hardy K, Franks S. J, Clin endokrinol metab. 2007 Mayıs; 92(5):1975-8.
4-Polikistik yumurtalıkta foliküllerin oluşumu ve erken gelişimi. Webber LJ, Stubbs S, Stark J, Trew GH, Margara R, Hardy K, Franks S. Lancet. 27 Eylül 2003; 362(9389):1017-21.
Polikistik yumurtalıkların 5-Granulosa hücreleri: normal mi yoksa anormal mi? Erickson GF, Magoffin DA, Garzo VG, Cheung AP, Chang RJ. Hum Reprod. 1992 Mar; 7(3):293-9.
6-Normal ve polikistik yumurtalıkların granuloza hücreleriyle estradiol üretimi: foliküler sıvıda adet döngüsü geçmişi ve gonadotropin ile cinsiyet steroidleri konsantrasyonlarıyla ilişki. Mason HD, Willis DS, Beard RW, Winston RM, Margara R, Franks S. J, Clin Endokrinol Metab. 1994 Kasım; 79(5):1355-60.
7-Polikistik yumurtalık sendromlu anovulyatif kadınlardan granuloza hücrelerinin luteinizasyon hormonuna erken yanıt: anovulasyon mekanizması ile ilgisi. Willis DS, Watson H, Mason HD, Galea R, Brincat M, Franks S. J, Clin Endokrinol Metab. 1998 Kasım; 83(11):3984-91.
8-Polikistik yumurtalık sendromunda anovulasyonun etiyolojisi. Franks S, Mason H, White D, Willis D. Steroidler. 1998 Mayıs-Haziran; 63(5-6):306-7.
9-Beslenme, insülin ve polikistik yumurtalık sendromu. Franks S, Robinson S, Willis DS. Rahip Reprod. 1996 Ocak; 1(1):47-53.
10-Intrauterine insemination: a UK survey on the adherence to NICE clinical guidelines by fertility clinics. Kim D, Child T, Farquhar C. BMJ Open. 2015 May 15;5(5):e007588.
11-Intrauterine insemination with ovarian stimulation versus expectant management for unexplained infertility (TUI): a pragmatic, open-label, randomised, controlled, two-centre trial. Farquhar CM, Liu E, Armstrong S, Arroll N, Lensen S, Brown J. Lancet. 2018 Feb 3;391(10119):441-450.
12-Prevention of multiple pregnancies in couples with unexplained or mild male subfertility: randomised controlled trial of in vitro fertilisation with single embryo transfer or in vitro fertilisation in modified natural cycle compared with intrauterine insemination with controlled ovarian hyperstimulation. Bensdorp AJ, Tjon-Kon-Fat RI, et al. BMJ. 2015 Jan 9;350:g7771.
13-Is IVF-served two different ways-more cost-effective than IUI with controlled ovarian hyperstimulation? Tjon-Kon-Fat RI, Bensdorp AJ, et al. Hum Reprod. 2015 Oct;30(10):2331-9.
14-IUI: review and systematic assessment of the evidence that supports global recommendations. Cohlen B, Bijkerk A, Van der Poel S, Ombelet W. Hum Reprod Update. 2018 May 1;24(3):300-319.
15-Polikistik yumurtalık sendromuyla ilişkili anovulyatif kısırlık için düşük dozlu FSH tedavisi: gerekçe, sonuçlar, değerlendirmeler ve iyileştirmeler. Homburg R, Howles CM. Hum Reprod Güncellemesi. 1999 Eylül-Ekim; 5(5):493-9.
16-Anovulasyon polikistik yumurtalık sendromlu kadınlarda yumurtlama indüksiyonundan sonra yüksek tekil canlı doğum oranı doğrulandı: klinik uygulama için bir tahmin modelinin doğrulanması. Veltman-Verhulst SM, Fauser BC, Eijkemans MJ. Fertil Steril. 2012 Eylül ayında; 98(3):761-768.e1.
17-PCOS ve gebelik: Polikistik yumurtalık sendromlu kadınlarda gebelik sonucunu iyileştirmek için mevcut tedavilerin gözden geçirilmesi. Artini PG, Obino MER, Sergiampietri C, Pinelli S, Papini F, Casarosa E, Cela V. Expert Rev Endocrinol Metab. 2018 Mart; 13(2):87-98.
18-Klomifen sitrat ve intrauterin tohumlama: 4100'den fazla döngünün analizi. Dovey S, Sneeringer RM, Penzias AS. Fertil Steril. 2008 Aralık; 90(6):2281-6.
19-Yumurtlamanın klomifen sitratının indüksiyonunda gebelik oranını etkileyen faktörler. Hammond MG, Halme JK, Talbert LM. Doğum Genekol. 1983 Ağustos; 62(2):196-202.
20-Klomifen sitrat–bir dönemin sonu mu? Küçük bir inceleme. Homburg R. Hum Reprod. 2005 Ağustos; 20(8):2043-51.
21-Çift kör randomize kontrollü çalışma, polikistik yumurtalık sendromlu subfertil kadınlarda letrozol ile klomifen sitratın karşılaştırılması. Amer SA, Smith J, Mahran A, Fox P, Fakis A. Hum Reprod. 2017 1 Ağustos; 32(8):1631-1638.
22-WHO grup II anovulasyonu olan kadınlar için tedavi stratejileri: sistematik inceleme ve ağ meta-analizi. Wang R, Kim BV, van Wely M, Johnson NP, Costello MF, Zhang H, Ng EH, Legro RS, Bhattacharya S, Norman RJ, Mol BW. BMJ. 2017 31 Ocak; 356:j138.
23-İntrasitoplazmik sperm enjeksiyonu ve otizm spektrum bozukluğunun fetal kökenleri: ilgi çekici ama tartışmalı bir ilişki. Briana DD, Malamitsi-Puchner A. J Matern Fetal Neonatal Med. 2020 Feb 20:1-7.
In vitro ve in vivo ile döllenen çocuklar arasındaki 24-DNA metilasyonu farkları, kısırlıktan ziyade ART prosedürleriyle ilişkilidir. Song S, Ghosh J, Mainigi M, Turan N, Weinerman R, Truongcao M, Coutifaris C, Sapienza C. Clin Epigenetics. 2015 8 Nisan; 7(1):41.
25-Kısırlık Tedavileri ve Çocukların Uzun Süreli Nörolojik Morbiditesi. Levin S, Sheiner E, Wainstock T, Walfisch A, Segal I, Landau D, Sergienko R, Levitas E, Harlev A. J Perinatol. 2019 Temmuz; 36(9):949-954.
In vitro veya in vivo ile döllenen çocuklarda 26-DNA metilasyonu ve gen ifade farklılıkları. Katari S, Turan N, Bibikova M, Erinle O, Chalian R, Foster M, Gaughan JP, Coutifaris C, Sapienza C. Hum Mol Genet. 2009 15 Ekim; 18(20):3769-78.
27-İnsan in vitro fertilizasyonu veya intrasitoplazmik sperm enjeksiyonundan sonra damgalama bozuklukları daha mı yaygındır? Vermeiden JP, Bernardus RE. Fertil Steril. 2013 1 Mar; 99(3):642-51.
28-embriyo manipülasyonu ve damgalanma. Marchesi DE, Qiao J, Feng HL. Semin Reprod Med. 2012 Ağustos; 30(4):323-34.
29-IVF/ICSI ile döllenen çocuklarda DNA metilasyon seviyeleri ve iz bırakma bozukluklarının sistematik bir incelemesi ve meta-analizi. Lazaraviciute G, Kauser M, Bhattacharya S, Haggarty P, Bhattacharya S. Hum Reprod Güncellemesi. 2014 Kasım-Aralık; 20(6):840-52.
30-ART ile döllenen çocuklarda yardımlı üreme teknolojisi (ART) tedavisi ve ebeveyn kısırlığı teşhisi ile otizm arasındaki ilişki. Kissin DM, Zhang Y, Boulet SL, Fountain C, Bearman P, Schieve L, Yeargin-Allsopp M, Jamieson DJ. Hum Reprod. 2015 Şubat; 30(2):454-65.
31-Destekli üremenin genetik ve epigenetik riskleri. Jiang Z, Wang Y, Lin J, Xu J, Ding G, Huang H. En İyi Doktor Klin, Doğum Doktoru. 2017 Ekim 44:90-104.
32-Destekli üreme teknolojisi (ART) ile döllenen çocuklarda doğum kusurları ve doğuştan sağlık riskleri: toplantı raporu. ESHRE Capri Atölye Grubu. J Assist Reprod Genet. 2014 Ağustos; 31(8):947-58.
33- Yenidoğanlarda transpozable elementlerin ve baskılı genlerin epigenetik kontrolü, döllenme şeklinden etkilenir: ART ile alt kısırlık olmadan kendiliğinden gebeleşme. Choux C, Binquet C, Carmignac V, Bruno C, Chapusot C, Barberet J, Lamotte M, Sagot P, Bourc'his D, Fauque P. Hum Reprod. 1 Şubat 2018; 33(2):331-340.
34-Çin veri bağlantısı kohortunda doğumsal kusurların yardımlı üreme teknolojisi biçimiyle ilişkilendirilmesi. Yu HT, Yang Q, Sun XX, Chen GW, Qian NS, Cai RZ, Guo HB, Wang CF. Fertil Steril. 2018 Mayıs; 109(5):849-856.
35-CDC ICSI/otizm analizi: ilişki nedensellik değildir. Barad DH, Kushnir VA, Albertini D, Gleicher N. Hum Reprod. 2015 Temmuz; 30(7):1745-6.
36-Yanıt: CDC'nin ICSI/otizm analizi: ilişki nedensellik değildir. Kissin DM, Zhang Y, Boulet SL, Fountain C, Bearman P, Schieve L, Yeargin-Allsopp M, Jamieson DJ. Hum Reprod. 2015 Temmuz; 30(7):1746. 132-İsveç'ten otizm ve tüp bebek ile ilgili güvence. BMJ. 2013 3 Temmuz; 347:f4239.
Yardımcı üreme teknolojisi kullanılarak insan plasentalarında döllenmeden sonra basılmış H19 ve KvDMR1 genlerinin 37-DNA metilasyon durumu. Chi F, Zhao M, Li K, Lin AQ, Li Y, Teng X. Ann Transl Med. 2020 Temmuz; 8(14):854.
38-IVF/ICSI plasenta örneklerinde basılmış genlerin hipometilasyonu, histon modifikasyonlarında eşlik eden değişikliklerle ilişkilidir. Choux C, Petazzi P, Sanchez-Delgado M, Hernandez Mora JR, Monteagudo A, Sagot P, Monk D, Fauque P. Epigenetics. 2020 Aralık; 15(12):1386-1395.
39-Doğurganlık tedavisi ile döllenme ve yamaç dezoksiribonuklein asit metilasyonu. Yeung EH, Mendola P, Sundaram R, Zeng X, Guan W, Tsai MY, Robinson SL, Stern JE, Ghassabian A, Lawrence D, O'Connor TG, Segars J, Gore-Langton RE, Bell EM. Fertil Steril. 2021 3 Nisan: S0015-0282(21)00216-8.
40-Metilasyon ve epigenetik konusundaki bilgi ilerlemeleri ışığında ART protokollerini yeniden değerlendirme zamanı: bir görüş makalesi. Menezo Y, Dale B, Elder K. Hum Fertil (Camb). 2018 Eylül 21(3):156-162.
ART ile gebelikten sonra doğumda 41-DNA metilasyon farklılıkları. Tobi EW, Almqvist C, Hedman A, Andolf E, Holte J, Olofsson JI, Wramsby H, Wramsby M, Pershagen G, Heijmans BT, Iliadou AN. Hum Reprod. 1 Ocak 2021; 36(1):248-259.
42-Yardımlı üreme teknolojileri ve in vitro embriyo kültürü, çocuklarda baskılı genlerin ve transpoz elementlerin epigenetik kontrolünü etkiler mi? Barberet J, Binquet C, Guilleman M, Doukani A, Choux C, Bruno C, Bourredjem A, Chapusot C, Bourc'his D, Duffourd Y, Fauque P. Hum Reprod. 25 Ocak 2021; 36(2):479-492.
43-Metilasyon: Yaşamın Aktarılması için Zorunlu Olan Kaçınılmaz Biyokimyasal ve Fizyolojik Süreç. Menezo Y, Clement P, Clement A, Elder K. Int J Mol Sci. 2020 7 Aralık; 21(23):9311.
44-Polikistik yumurtalık sendromu: yaşam boyu sağlığı etkileyen psikolojik, üreme ve metabolik belirtileri olan karmaşık bir durum. Teede H, Deeks A, Moran L. BMC Med. 2010 30 Haziran ;8:41.
45-"Bilinen" polikistik yumurtalık sendromlu kadınlarda kısırlığın diğer nedenleri için taramanın faydası. McGovern PG, Legro RS, Myers ER, Barnhart HX, Carson SA, Diamond MP, Carr BR, Schlaff WD, Coutifaris C, Steinkampf MP, Nestler JE, Gosman G, Leppert PC, Giudice LC; Ulusal Çocuk Sağlığı ve İnsan Gelişimi Enstitüleri-Üreme Tıbbı Ağı. Fertil Steril. 2007 Şubat; 87(2):442-4.
46-Polikistik yumurtalık sendromlu kadınlarda temel doğurganlık araştırması: sistematik bir inceleme. Nahuis MJ, Oosterhuis GJ, Hompes PG, van Wely M, Mol BW, van der Veen F. Fertil Steril. 2013 Temmuz; 100(1):219-25.
47-Doğurganlık ve kısırlıkta erkek faktörü. IV. Verimli ve kısır evliliklerde sperm morfolojisi. MacLEOD J, GOLD RZ. Fertil Steril. 1951 Eylül-Ekim; 2(5):394-414.
48-Doğurganlık ve kısırlıkta erkek faktörü. III. 1000 doğuran erkeğin ve 1000 erkeğin kısır evlilikteki spermatozoidlerindeki hareketli aktivitenin analizi. MACLEOD J, GOLD RZ. Fertil Steril. 1951 Mayıs-Haziran; 2(3):187-204.
49-Daha önce in vitro fertilizasyonla tedavi edilen çiftler arasında spontan gebelikler. Troude P, Bailly E, Guibert J, Bouyer J, de la Rochebrochard E; DAIFI Grubu. Fertil Steril. 2012 Temmuz; 98(1):63-8.
50-2003 yıllarında 946 ardışık çiftin bir fertilite kliniğini ziyaret etmesinin uzun vadeli sonucu. Donckers J, Evers JL, Land JA. Fertil Steril. 2011 Temmuz; 96(1):160-4.
51-İlk bebeği doğurduktan sonraki iki yıl içinde kendiliğinden gebeleşme ve yardımlı gebelik. Wynter K, McMahon C, Hammarberg K, McBain J, Boivin J, Gibson F, Fisher J. Aust N Z J Obstet Gynaecol. 2013 Ekim; 53(5):471-6.
52-Canlı doğum, kendiliğinden gebelik ve yardımlı üreme teknolojisi tedavisinden beş yıl sonra evlat edinme. Volgsten H, Schmidt L. Acta Obstet Gynecol Scand. 2017 Ağustos; 96(8):954-959.
53-Başarılı ART sonrası spontan gebeler, erken sevkle ilişkili değildir. Lande Y, Seidman DS, Maman E, Baum M, Dor J, Hourvitz A. Hum Reprod. 2012 Ağustos; 27(8):2380-3.
54-Yardımlı üreme teknolojisinin (ART) sonuçları ve ardından bildirilen yaşam tatmini sonuçları. Kuivasaari-Pirinen P, Koivumaa-Honkanen H, Hippeläinen M, Raatikainen K, Heinonen S. PLoS One. 2014 13 Kasım; 9(11):e112540.
